(Artikel uit De Gelderlander van 13-04-2004)

Mechteld ten Ham krijgt eindelijk eigen gezicht.

 

's - HEERENBERG - Uit de vergetelheid was Mechteld ten Ham zo'n vijftien jaar geleden al gehaald. Sinds eerste paasdag heeft de Berghse, die op de brandstapel ter dood gebracht werd, ook een gezicht. Beeldend kunstenaar Patrick Beverlo heeft haar dat gezicht gegeven. Zijn bronzen beeld werd op eerste paasdag onthuld.

Daar staat ze dan: het Berghse vrouwtje dat op een zo'n pijnlijke manier om het leven werd gebracht. Een heks zou ze zijn. De heksenproef deed de rest. Door haar vele rokken bleef ze drijven en een beter bewijs voor het vaststellen van haar schuld was er anno 1605 niet.

Volgens de administratie van de heksenwaag in Oudewater was Mechteld ten Ham de allerlaatste heks die in Nederland is verbrand. Na haar verbranding werd ze al snel vergeten. Tegenwoordig kan Bergh en de stad 's-Heerenberg in het bijzonder niet meer om haar heen.

Kunstenaar Patrick Beverlo uit het 625-jarige stadje heeft een speciale band met Mechteld ten Ham. "Die stamt van vroeger. Ik ben opgegroeid in 's-Heerenberg met de verhalen van Mechteld ten Ham", verklaart Beverlo. "Het was een vrouw die zich met spirituele zaken bezig hield en dat deed ik ook. Ik was gefascineerd door onder meer het paranormale. Ik had en heb het idee dat ik haar begrijp."

Tegenwoordig hoeft Beverlo niet bang meer te zijn dat hij zijn leven moeten eindigen als de laatste heks van Nederland. Toch ziet hij nog wel overeenkomsten tussen 1605 en het heden.

"Mechteld ten Ham was een goed iemand. Door geroddel van de inwoners van 's-Heerenberg kreeg ze een stempel opgedrukt en is uiteindelijk ook vervolgd. Ook nu nog ervaar ik 's-Heerenberg als een roddelstadje. Wat dat betreft is er nog weinig veranderd", zegt de beeldend kunstenaar.

De jeugd van Beverlo ging voorbij, maar zijn 'gevoelens' voor Mechteld ten Ham bleven. Uiteindelijk heeft hij een mini-beeldje van haar gemaakt en daarmee is hij naar de stichting Mechteld ten Ham gegaan. Hij wilde wel een groot bronzen beeld maken van de oud-inwoonster van het stadje. De stichting vond het ook hoog tijd worden dat Mechteld ten Ham een gezicht kreeg.

"Afbeeldingen van haar zijn er niet. Het beeld dat ik heb gemaakt is van boven ingegeven", zegt Beverlo. "Ik heb dat beeld van haar al heel lang in mijn hoofd." Het beeld van Mechteld ten Ham staat op de hoek van de Muntwal met de Hofstraat, tegenover de ingang van het kasteel Huis Bergh. Niet toevallig staat de bronzen Mechteld ten Ham naast het huisje waar ze vroeger heeft gewoond. Bij de onthulling waren zo'n honderdtwintig mensen.

Dit jaar wordt het 625-jarig bestaan van 's-Heerenberg gevoerd. Volgend jaar is het de beurt aan Mechteld ten Ham. Dan is het vierhonderd jaar geleden dat zij door de heksenwaag schuldig werd bevonden en ter dood werd gebracht.